แผนปฏิบัติการจัดการความหลากหลายทางชีวภาพ พ.ศ. 2558-2559

ยุทธศาสตร์ที่ 1 บูรณาการคุณค่าและการจัดการความหลากหลายทางชีวภาพโดยการมีส่วนร่วมในทุกระดับ

1.2 แผนปฏิบัติการบูรณาการและส่งเสริมการมีส่วนร่วมในการบริหารจัดการความหลากหลายทางชีวภาพ
ตัวชี้วัด

1 มีคณะกรรมการความหลากหลายทางชีวภาพระดับหน่วยงาน สถาบัน และจังหวัดเพิ่มขึ้น ร้อยละ 30

2 มีเครือข่ายความร่วมมือเพิ่มขึ้นระหว่างภาครัฐ ภาคธุรกิจ สถาบันการศึกษา และชุมชนท้องถิ่นในการดำเนินงานด้านอนุรักษ์ ฟื้นฟู และใช้ประโยชน์ความหลากหลายทางชีวภาพ

3 จำนวนกิจกรรมการมีส่วนร่วมของเครือข่ายในการดำเนินงานด้านอนุรักษ์ ฟื้นฟู และใช้ประโยชน์ความหลากหลายทางชีวภาพ

4 มีแนวทางในการลดและขจัดแรงจูงใจที่มีผลร้ายต่อความหลากหลายทางชีวภาพ และส่งเสริมแรงจูงใจทางบวกที่สนับสนุนการอนุรักษ์และใช้ประโยชน์ความหลากหลายทางชีวภาพอย่างยั่งยืนในภาคส่วนที่เกี่ยวข้อง


แนวทางปฏิบัติ แผนงาน/โครงการ ผลการดำเนินงาน
1.2.1.1 พัฒนาและเพิ่มประสิทธิภาพของกลไกในการประสานการบริหารจัดการความหลากหลายทางชีวภาพในระดับต่างๆ ในรูปแบบของคณะกรรมการหรือคณะทำงานจากภาคส่วนที่เกี่ยวข้อง 1. จัดตั้งคณะกรรมการความหลากหลายทางชีวภาพระดับหน่วยงาน สถาบัน และจังหวัด เพื่อประสานการบริหารจัดการความหลากหลายทางชีวภาพในระดับหน่วยงานและจังหวัด
2. พัฒนาและเพิ่มประสิทธิภาพของกลไกการประสานและเชื่อมโยงการบริหารจัดการความหลากหลายทางชีวภาพในระดับชาติ หน่วยงาน และจังหวัด
1.2.1.2 จัดตั้งและเสริมสร้างความเข้มแข็งของเครือข่ายความร่วมมือเพื่อขับเคลื่อนการดำเนินงาน อนุรักษ์ ฟื้นฟู และใช้ประโยชน์ความหลากหลายทางชีวภาพอย่างยั่งยืน 1. สนับสนุนการจัดตั้งองค์กรเครือข่ายการบริหารจัดการพื้นที่อนุรักษ์และถิ่นที่อยู่อาศัยในระดับท้องถิ่น
2. สร้างความเข้มแข็งและองค์ความรู้ในการจัดการป่าชุมชนให้แก่ท้องถิ่น
3. สนับสนุนชุมชนผู้สูงอายุเอื้ออาทรความหลากหลายทางชีวภาพ
4. สร้างเครือข่ายการอนุรักษ์พืชรวมถึงเพิ่มสมรรถนะและเสริมสร้างความเข้มแข็งให้เครือข่าย
5. จัดให้มีเวทีกิจกรรมความร่วมมือระหว่างหน่วยงานพัฒนาและหน่วยอนุรักษ์
6. จัดอบรมเชิงปฏิบัติการเพิ่มสมรรถนะชุมชนเมือง และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในการจัดทำแผนชุมชนด้านความหลากหลายทางชีวภาพ
1.2.1.3 เสริมสร้างประสิทธิภาพและสมรรถนะในการบังคับใช้กฎหมาย ข้อบังคับ มาตรการ และกลไกที่เกี่ยวข้องกับการอนุรักษ์ ฟื้นฟู คุ้มครอง และใช้ประโยชน์ความหลากหลายทางชีวภาพอย่างยั่งยืน 1. ศึกษาวิเคราะห์เพื่อจัดทำกฎหมายด้านความหลากหลายทางชีวภาพเพื่อคุ้มครองชนิดพันธุ์และถิ่นที่อยู่อาศัย และกำกับดูแลการใช้ประโยชน์ทรัพยากรพันธุกรรมและภูมิปัญญาท้องถิ่นที่เกี่ยวข้อง
2. จัดอบรมเพิ่มประสิทธิภาพ และสมรรถนะให้กับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในการบังคับใช้กฎหมาย ข้อบังคับ มาตรการ และกลไกที่เกี่ยวข้องกับการอนุรักษ์ ฟื้นฟู คุ้มครอง และใช้ประโยชน์ความหลากหลายทางชีวภาพอย่างยั่งยืน
1.2.1.4 ส่งเสริมและสร้างมาตรการ จูงใจในการอนุรักษ์ ฟื้นฟู และใช้ประโยชน์ความหลากหลายทางชีวภาพอย่างยั่งยืน รวมทั้ง ลดและขจัดแรงจูงใจที่ก่อให้เกิดผลกระทบในทางลบต่อความหลากหลายทางชีวภาพ ในทุกระดับ 1. ศึกษาวิเคราะห์เพื่อกำหนดแนวทางในการลดและขจัดแรงจูงใจที่มีผลร้ายต่อความหลากหลายทางชีวภาพและส่งเสริมมาตรการจูงใจทางบวกที่สนับสนุนการอนุรักษ์และใช้ประโยชน์ความหลากหลายทางชีวภาพอย่างยั่งยืน
2. ส่งเสริมและสนับสนุนการปฏิบัติตามหลักการการจ่ายคืนสำหรับบริการจากระบบนิเวศ (Payment for Ecosystem Services)
3. ศึกษาและพัฒนาการให้คุณค่าของระบบความสัมพันธ์ระหว่างภูมิปัญญาท้องถิ่นกับความหลากหลายทางชีวภาพในระบบนิเวศต่างๆ เพื่อเสริมสร้างแรงจูงใจในการอนุรักษ์และใช้ประโยชน์อย่างยั่งยืน
1.2.1.5 พัฒนากลไกทางการเงินและกลยุทธ์ในการระดมทุน เพื่อสนับสนุนการบริหารจัดการความหลากหลายทางชีวภาพของประเทศ 1. วิเคราะห์และประเมินความต้องการงบประมาณสนับสนุนการอนุวัตตามประเด็นอุบัติใหม่ของอนุสัญญาฯ โปรแกรมงาน และประเด็นที่เกี่ยวข้องกับหลายเรื่อง
2. ตั้งกองทุนเพื่อการศึกษาวิจัยด้านอนุกรมวิธาน อาทิ กองทุนเพื่ออนุกรมวิธานไลเคน เป็นต้น
3. สนับสนุนทุนวิจัยตามแนวทางการวิจัยด้านความหลากหลายทางชีวภาพที่ตอบสนองต่อแผนกลยุทธ์ ความหลากหลายทางชีวภาพ ปี ค.ศ. 2011-2020 และเป้าหมายไอจิ ตามนโยบายและแผนยุทธศาสตร์การวิจัยของชาติ
4. ประเมินความต้องการทางการเงินและการจัดทำกลยุทธ์การระดมทุนและขับเคลื่อนทรัพยากรด้านการ อนุวัติตามพันธกรณีภายใต้ข้อตกลงอาเซียน
5. ทบทวนกฎระเบียบแนวทางและกลไกการสนับสนุนเงินกองทุนสิ่งแวดล้อมต่อโครงการอนุรักษ์ความหลากหลายทางชีวภาพของชุมชน
6. จัดทำ dialogue ระหว่างผู้เกี่ยวข้องกับการสนับสนุนงบประมาณ เช่น ผู้บริหารระดับสูง สำนักงบประมาณ นักการเมือง เพื่อให้มีความเข้าใจและสนับสนุนการจัดสรรงบประมาณดำเนินงานด้านความหลากหลายทางชีวภาพ
7. สำรวจจัดทำทะเบียนแหล่งเงินทุน และประเมินความคุ้มทุนของกิจกรรมอนุรักษ์ความหลากหลายทางชีวภาพในทศวรรษที่ผ่านมา
1.2.1.6 เสริมสร้างสมรรถนะของภาคส่วนที่เกี่ยวข้องในการอนุวัติการตามพันธกรณีของอนุสัญญา พิธีสาร และความตกลงที่เกี่ยวกับปกป้องคุ้มครอง อนุรักษ์ ฟื้นฟู และใช้ประโยชน์ความหลากหลายทางชีวภาพอย่างยั่งยืน 1. สรุปบทเรียนเฉพาะเรื่องในการอนุวัติอนุสัญญาว่าด้วยความหลากหลายทางชีวภาพ
2. เสริมสร้างสมรรถนะนักเจรจาต่อรองเพื่อสนับสนุนการเข้าร่วมประชุมเจรจาระหว่างประเทศด้านความหลากหลายทางชีวภาพ
3. เตรียมความพร้อม ความเห็น ท่าที ให้แก่ผู้แทนประเทศไทยเข้าร่วมเจรจาต่อรองในการประชุมภายใต้อนุสัญญาและความตกลงที่เกี่ยวข้อง
4. ดำเนินความร่วมมือกับความตกลง/ความริเริ่มระหว่างประเทศต่างๆ และการสร้างเครือข่ายแลกเปลี่ยนข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับความหลากหลายทางชีวภาพ : คณะทำงานแห่งอาเซียนว่าด้วยการอนุรักษ์ธรรมชาติและความหลากหลายทางชีวภาพ (AWGNCB) ศูนย์ความหลากหลายทางชีวภาพแห่งอาเซียน (ACB) คณะกรรมาธิการลุ่มน้ำโขง (Mekong River Commission) และอื่นๆ
5. สนับสนุนผู้แทนประเทศไทยเข้าร่วมประชุมคณะทำงานวิชาการ (ATHEG,WG) คณะที่ปรึกษาทางวิทยาศาสตร์ วิชาการและเทคโนโลยี (SBSTTA) สมัชชาภาคีอนุสัญญาว่าด้วยความหลากหลายทางชีวภาพ (COP) สมัชชาภาคีพิธีสารคาร์ตาเฮนา (COP-MOP) สมัชชาภาคีอนุสัญญาว่าด้วยพื้นที่ชุ่มน้ำ และโครงการพันธมิตรสำหรับการอนุรักษ์นกอพยพ รวมถึงพันธกรณีที่เกี่ยวข้อง
6. เสริมสร้างสมรรถนะการดำเนินงานตามพันธกรณีของพิธีสารคาร์ตาเฮนาว่าด้วยความปลอดภัยทางชีวภาพ
1.2.1.7 พัฒนากลไกในการเชื่อมโยงการดำเนินงานตามอนุสัญญาและความตกลงระหว่างประเทศที่เกี่ยวข้องกับความหลากหลายทางชีวภาพ ให้มีการดำเนินงานที่สอดคล้องและเป็นไปในทิศทางเดียวกัน 1. หารือเพื่อหาแนวทางดำเนินงานร่วมกันเชิงพื้นที่หรือประเด็นเดียวกันระหว่างหน่วยประสานงานกลางของอนุสัญญาว่าด้วยความหลากหลายทางชีวภาพและอนุสัญญาไซเตส (CITES)
2. จัดทำแผนปฏิบัติการร่วมระหว่างอนุสัญญาว่าด้วยความหลากหลายทางชีวภาพ อนุสัญญาว่าด้วยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและอนุสัญญาว่าด้วยการแปรสภาพเป็นทะเลทราย
1.2.1.8 ติดตามประเมินผลการดำเนินงานบริหารจัดการความหลากหลายทางชีวภาพให้สอดคล้องกับเป้าหมายไอจิ 1. ติดตามประเมินผลการดำเนินงานตามแผนกลยุทธ์ความหลากหลายทางชีวภาพ ปี ค.ศ. 2011-2020 และเป้าหมายไอจิ
แนวทางปฏิบัติ แผนงาน/โครงการ ผลการดำเนินงาน
1.2.2.1 สอดแทรกประเด็นและการตระหนักเรื่องความหลากหลายทางชีวภาพเข้าสู่นโยบายและแผนระดับชาติระดับจังหวัด ท้องถิ่น ชุมชน และภาคส่วนที่เกี่ยวข้อง เช่น ภาคเอกชน องค์กรทางธุรกิจ เป็นต้น โดยอาจอยู่ในรูปแบบของความริเริ่มที่เกี่ยวข้องกับการปกป้องคุ้มครอง อนุรักษ์ ฟื้นฟู และใช้ประโยชน์ความหลากหลายทางชีวภาพ 1. ผลักดันเรื่องการอนุรักษ์และใช้ประโยชน์ความหลากหลายทางชีวภาพอย่างยั่งยืนเข้าสู่นโยบาย/แผน และมาตรการทั้งในระดับประเทศ จังหวัด ท้องถิ่น และชุมชน รวมถึงในภาคธุรกิจ อุตสาหกรรม เกษตรกรรม และพลังงาน
2. จัดการหารือเพื่อผสานประเด็นเรื่องความหลากหลายทางชีวภาพเข้าสู่นโยบายและแผนของหน่วยงานภาครัฐ และภาคธุรกิจ ตลอดจนภาคอุตสาหกรรม
3. ส่งเสริมให้ท้องถิ่นบูรณาการคุณค่าความหลากหลายทางชีวภาพและมูลค่าการให้บริการของระบบนิเวศเข้าสู่แผนพัฒนาระดับจังหวัดและท้องถิ่น
4. ศึกษาและจัดทำแนวทางการผสานประเด็นและความตระหนักในเรื่องความหลากหลายทางชีวภาพเข้าสู่นโยบายและแผนในภาคส่วนและระดับต่างๆ รวมถึงการถ่ายทอดสู่แผนในระดับจังหวัด ท้องถิ่น และชุมชน
1.2.2.2 พัฒนากลไกในการเชื่อมโยงองค์ความรู้และวิทยาการด้านต่างๆ รวมถึง มาตรการทางเศรษฐศาสตร์และสังคม เข้าสู่การกำหนดทิศทาง นโยบาย มาตรการ และแผนด้านความหลากหลาย ทางชีวภาพ 1. ศึกษา ประเมินมูลค่าการให้บริการของระบบนิเวศ ชนิดพันธุ์ สายพันธุ์ที่สำคัญ และสายพันธุ์พื้นเมืองในเชิงเศรษฐศาสตร์เพื่อการบูรณาการไว้ในแผนระดับต่างๆ บัญชีประชาชาติ และระบบการรายงานแห่งชาติ
2. ศึกษาประเมินมูลค่าทางเศรษฐศาสตร์ของพื้นที่ที่มีความสำคัญทางความหลากหลายทางชีวภาพซึ่งมีศักยภาพสูงด้านการท่องเที่ยวของประเทศไทย
3. ศึกษาและพัฒนาแนวทางในการประยุกต์ใช้มาตรการทางเศรษฐศาสตร์ในการบริหารจัดการความหลากหลายทางชีวภาพ
4. ศึกษาจัดทำตัวชี้วัดความสำเร็จของการดำเนินงานด้านความหลากหลายทางชีวภาพของแผนระดับต่างๆ รวมทั้ง กลไกการสนับสนุนจากภาครัฐในการบริหารจัดการความหลากหลายทางชีวภาพ
5. สำรวจทัศนคติเกี่ยวกับคุณค่าของความหลากหลายทางชีวภาพในระดับนโยบาย เพื่อประเมินสถานการณ์ความตระหนักในความสำคัญของความหลากหลายทางชีวภาพ
แนวทางปฏิบัติ แผนงาน/โครงการ ผลการดำเนินงาน
1.2.3.1 จัดทำฐานข้อมูลภาคธุรกิจที่ดำเนินกิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับความหลากหลายทางชีวภาพ ใช้ความหลากหลายทางชีวภาพเป็นต้นทุนการผลิต และให้การสนับสนุนในการปกป้องคุ้มครอง อนุรักษ์ ฟื้นฟูความหลากหลายทางชีวภาพ 1. ปรับปรุงทะเบียนรายชื่อภาคธุรกิจที่มีการสนับสนุน หรือดำเนินโครงการ/กิจกรรมด้านการอนุรักษ์ ฟื้นฟูและใช้ประโยชน์ความหลากหลายทางชีวภาพอย่างยั่งยืน
2. พัฒนาและปรับปรุงฐานข้อมูลภาคธุรกิจที่ดำเนินกิจกรรมใดๆ ที่เกี่ยวข้องกับความหลากหลายทางชีวภาพ
3. รวบรวมและจัดทำทะเบียนข้อมูลภาคธุรกิจที่มีการใช้ความหลากหลายทางชีวภาพเป็นต้นทุนในการผลิต
1.2.3.2 แสวงหาความร่วมมือและสร้างเครือข่ายพันธมิตรร่วมอนุรักษ์และใช้ประโยชน์ความหลากหลายทางชีวภาพอย่างยั่งยืน 1. จัดประชุมหารือระดมความคิดเห็นร่วมกันระหว่างหน่วยงานภาครัฐ และภาคธุรกิจเพื่อแลกเปลี่ยนประสบการณ์ ผลสัมฤทธิ์และอุปสรรคของการดำเนินงานที่ทำไปแล้ว
2. ส่งเสริมการอนุรักษ์แหล่งความหลากหลายทางชีวภาพ (คุ้งบางกระเจ้า ต้นแบบการมีส่วนร่วม)
3. สร้างความร่วมมือและเครือข่ายอนุรักษ์และใช้ประโยชน์สัตว์พื้นเมืองอย่างยั่งยืนร่วมกับภาคเอกชน
1.2.3.3 สนับสนุนให้ภาคธุรกิจจัดทำแผนธุรกิจและกองทุนที่สนับสนุนการดำเนินงานเพื่อการอนุรักษ์และใช้ประโยชน์ความหลากหลายทางชีวภาพ โดยเฉพาะกิจกรรมที่สนับสนุนองค์กรชุมชนหรือท้องถิ่นหรือเครือข่ายภาคประชาชน 1. จัดทำคู่มือ/แนวทางปฏิบัติที่เหมาะสมสำหรับดำเนินกิจกรรมของทุกภาคธุรกิจในการอนุรักษ์และใช้ประโยชน์ความหลากหลายทางชีวภาพอย่างยั่งยืน รวมถึงอบรมการดำเนินงานและใช้คู่มือ
2. จัดตั้งสมาคม/มูลนิธิ ที่มีเจตนารมณ์เพื่อการอนุรักษ์ความหลากหลายทางชีวภาพของภาคประชาชน
3. จัดตั้งกองทุนสนับสนุนองค์กรเอกชน/ชุมชนท้องถิ่นในการดำเนินการดำรงรักษาพื้นที่ธรรมชาติ